Kenevirle İlgili Bilinmesi Gereken Terimler
Kenevir üzerine araştırma yaparken sıkça karşımıza çıkan “kannabinoid”, “terpen”, “THC”, “CBD”, “endokannabinoid sistem” gibi terimler çoğu zaman kafa karıştırıcıdır. Bu terimlerin doğru anlaşılması, kenevirle ilgili yanlış bilgilerin önüne geçmek ve bilimsel temelli bir perspektif kazanmak için önemlidir. Bu yazıda, kenevir dünyasında en çok kullanılan temel kavramları açıklıyoruz.
1. Kenevir (Cannabis)
Kenevir, Cannabaceae familyasına ait çok yönlü bir bitkidir.
-
Endüstriyel kenevir: Lif, tohum ve yağ üretimi için yetiştirilir. THC oranı %0,2–0,3’ü geçmez.
-
Medikal kenevir: Çiçeklerinde CBD ve bazen de düşük THC barındıran türler.
-
Hint keneviri (marijuana): Yüksek THC içeren, psikoaktif etkisiyle bilinen varyeteler.
2. Kannabinoidler
Kenevir bitkisinde 100’den fazla farklı kannabinoid adı verilen biyoaktif bileşik bulunur. Bunlar insan vücudundaki endokannabinoid sistem ile etkileşime girer.
-
THC (Tetrahydrocannabinol): Psikoaktif etki gösteren başlıca bileşik.
-
CBD (Cannabidiol): Psikoaktif değildir; anksiyete, epilepsi, ağrı araştırmalarında öne çıkmaktadır.
-
CBG (Cannabigerol): “Ana kannabinoid” olarak bilinir; THC ve CBD’nin biyosentezinde öncül bileşendir.
-
CBC (Cannabichromene): Antiinflamatuvar etkileriyle incelenmektedir.
-
CBN (Cannabinol): THC’nin oksidasyonu sonucu ortaya çıkar; uyku destekleyici özellikleri araştırılıyor.
3. Endokannabinoid Sistem (ECS)
İnsan vücudunda doğal olarak bulunan ve 1990’larda keşfedilen biyolojik sistemdir.
-
CB1 reseptörleri: Beyinde ve sinir sisteminde bulunur, ağrı ve ruh hali üzerinde etkilidir.
-
CB2 reseptörleri: Bağışıklık sisteminde yoğunlaşır, iltihap ve bağışıklık yanıtını düzenler.
-
Endokannabinoidler: Vücudun ürettiği doğal kannabinoidlerdir (ör. anandamid, 2-AG).
ECS, kenevir bileşenleriyle etkileşerek sağlık üzerinde çeşitli etkiler ortaya çıkarır.
4. Terpenler
Terpenler, kenevirin kokusunu ve aromasını belirleyen doğal uçucu bileşiklerdir. Sadece kenevirde değil, lavanta, çam, limon gibi bitkilerde de bulunur.
-
Mircen: Sedatif etkilidir; mango ve kenevirde yaygındır.
-
Limonen: Sitrus kokusu verir; ferahlatıcı etkiyle bilinir.
-
Pinene: Çam kokusunu oluşturur; zihinsel odaklanmayı artırıcı etki yapabilir.
-
Linalool: Lavantadaki rahatlatıcı bileşen; anksiyete ve uyku destekleyici etkilerle araştırılmaktadır.
5. Kenevir Yağı Türleri
-
Kenevir tohumu yağı: Tohumdan soğuk presle elde edilir; CBD veya THC içermez.
-
CBD yağı: Çiçek ve yapraklardan ekstrakte edilen CBD içerikli yağ.
-
THC yağı: Yüksek THC içerir, psikoaktif etki gösterir; medikal kullanımı bazı ülkelerde yasal.
6. Entourage Etkisi
Kenevirdeki kannabinoidler ve terpenlerin birlikte etki ederek tek başlarına olduğundan daha güçlü bir sinerji oluşturmasına verilen isimdir1. Örneğin CBD tek başına belirli etkiler sağlarken, terpenlerle birleştiğinde daha kapsamlı terapötik etki gösterebilir.
Sonuç
Kenevirle ilgili doğru bir anlayış için, öncelikle kannabinoid, terpen, endokannabinoid sistem, THC ve CBD gibi kavramları doğru bilmek gerekir.